ماجرای فرزندی که با دعای امام زمان متولد شد

به مناسبت روز بزرگداشت شیخصدوق، گوشهای از زندگانی پربار این فقیه برجسته تقدیم می شود..

زادگاه

محمد فرزند علیبنبابویه ملقب بهصدوق در حدود سال 306 قمری در شهر قم به دنیا آمد.

پدر بزرگوارش، علیبنحسینبنبابویه قمی، از بزرگان علماء و فقهای زمان خود بوده، که در نهایت زهد و عفاف،امرار معاش کرده است.

وی همچنین ساعاتی از روز را، در منزلبه تدریس و تبلیغ معالم دین و نقل روایات اهل بیت عصمت و طهارت(ع)، میپرداخت.

در جلالت شأن پدر شیخ صدوق، همین بس،که، حضرت امام حسن عسکری، طی نامهای او را با القابی چون، «شیخی»، «معتمدی» و«فقیهی» مورد خطاب قرار داده است.

حکایت ولادت

والد شیخ صدوق، با اینکه پنجاه سال ازعمرش گذشته بود، ولی فرزندی نداشت لذا، نامهای، را توسط نائب سوم امام عصر(عج)خطاب به امام زمان(عج) نوشت و از آن حضرت درخواست کرد که دعا نمایند، تا خداوند بهاو فرزندی صالح عنایت فرماید. پس از سه روز جواب نامه از طرف امام (عج) برای علیبنحسین بابویه رسید که امام(عج) در آن توقیع، نوشته بودند: «به زودی خداوند به او فرزندیعطا میفرماید که به سبب او، به مردم خیر میرساند.»

شیخ صدوق نیز، به این موضوع توجه داشتو در طول زندگانی، بارها به این لطفی که از طرف حضرت ولی عصر(عج) به او شده،افتخار و مباهات میکرد و میگفت: «من به دعای حضرت صاحبالامر، متولد شدهام».رجال نجاشی ص261

شیخ صدوق نزد پدر خود، علیبن حسینبابویه، و اساتیدی چون، ابنالولید، محمدبن علی ماجیلویه و محمدبن موسیبن متوکلتلمّذ نمود.

شیخ صدوق برای جمعآوری احادیثمعصومین و شنیدن آن، مسافرتهایی به شهرهای «استرآباد، ایلاق، بخارا، بغداد، بلخ،جرجان، خراسان، ری، سرخس، سمرقند، کوفه، مدینه، مکه، مرو، نیشابور و همدان نمود.(کتاب شیخ صدوق پاسدار حریم ولایت)

به شیخ صدوق بدین جهت، صدوق گفتهاندکه «الصدوق فیما یرویه عنالائمه الطاهرین» «آنچه که او از حضرات معصومین(ع) روایتمیکند راستگو است» (رجال سید بحرالعلوم ج3 ص299

گفتار بزرگان درباره شیخ صدوق

همه علماء و فقهای بزرگ اسلام، بادیده احترام به شیخ صدوق، نگریستهاند و مقام شامخ او را با عباراتی بلند تصدیقنمودهاند، که به اختصار گفتار چند تن از علماء را مرور میکنیم:

1. شیخ طوسی(ره) در معرفی شیخ صدوق میگوید: او دانشمندی جلیلالقدرو حافظ احادیث بود، از احوال رجال، کاملا آگاه و در سلسله احادیث، نقّادی عالیمقامبه شمار میآمد و در میان اهل قم، از نظر حفظ احادیث و کثرت معلومات بینظیر بود،و در حدود سیصد اثر تالیفی از خود به یادگار گذاشته است.

2. «نجاشی» از بزرگان علم رجال، درباره وی مینویسد: شیخ صدوق،ساکن ری، بزرگ ما و فقیه ما و چهره برجستهایی در خراسان است به بغداد هم رفته استو با اینکه در سن جوانی بود، همه بزرگان شیعه، از وی، احادیث را استماع میکردند.

3. سیدبن طاووس درباره وی میگوید: شیخ صدوق کسی است که همه برعلم و عدالت او انفاق دارند.

تالیفات شیخ صدوق

«من لا یحضرالفقیه، عیون اخبارالرضاء، معانیالاخبار، خصال،الروضه فی الفضائل، کمالالدین و تمام النعمه، الأمالی، عللالشرائع والاحکام و الاسباب،ثوابالاعمال، عقابالاعمال، التوحید، صفاتالشیعه، فضلالشیعه و نیز الاعتقاداتمیباشد.

شیخ صدوق علاوه بر آثار متعددی که درزمینههای مختلف از خود به یادگار گذاشته، با بیان معارف دین، فرهنگ غنی شیعه رانیز هر چه بیشتر به جامعه آن عصر، معرفی نموده و در این راه، یکی از احیاگران علوماهل بیت(ع) در تاریخ شیعه نام گرفته است.

شیخ طوسی درباره آثار تالیفی شیخ صدوقگفته است: وی سیصد کتاب تالیف کرده و نجاشی، نام حدود دویست کتاب وی را نام میبرد.

از جمله کتابهایی که، شیخ صدوق تالیفکرده، کتاب «مدینةالعلم»، است، که به گفته شیخ طوسی، این کتاب از کتاب «من لایحضرهالفقیه» بزرگتر بوده است، که متأسفانه در حدود 400 سال قبل ناپدید گشته است.

سرانجام این عالم بزرگ شیعی، بعد ازگذشت بیش از هفتاد سال از عمر شریف و پر برکتش، در سال 381ق به دیار باقی شتافت ودر شهر ری، کنار حرم عبدالعظیم حسنی(ع) به خاک سپرده شد.

علامه خوانساری متوفای 1313ق در کتابروضاتالجنات مینویسد: در سال 1238ق، در عهد فتحعلی شاه قاجار به خاطرکثرت باران، قبر شریف شیخ صدوق خراب شد و شکافی در آن به وجود آمد و زمانی که عدهایبرای تعمیر قبر به سرداب میروند، جنازه شیخ صدوق را همچنان ترو تازه ومستورالعوره، در حالیکه اثر خضاب بر انگشتان شریفش باقی مانده بود، مشاهده میکنند. (فوائدالروضه ص564).

عناوین شیخ صدوق

به شیخ صدوق ابو جعفر ثانی، نیز گفتهمیشود لازم به ذکر است که شیخ کلینی، ابوجعفر اول، و شیخ طوسی به ابوجعفر ثالثمعروف میباشند و نام هر سه بزرگوار محمد میباشد.

«رئیسالمحدّثین، الشیخالأجل، الشیخالثقه» از دیگر عناوین شیخصدوق میباشد.

منابع

1. شیخ صدوق پاسدارحریم ولایت

2. صفاتالشیعه، ترجمه توحیدی

3. فوائدالرضویه شیخ عباس قمی